Waarom een warmtepomp onderhoud nodig heeft
Een warmtepomp heeft geen brander, geen vlam en geen rookgassen. Dat maakt hem stiller en schoner dan een cv-ketel, maar niet onderhoudsvrij. Hij draait veel meer uren per jaar dan een ketel, vaak op een lage temperatuur en over lange periodes. Kleine afwijkingen merkt u daardoor niet meteen: de woning blijft warm, alleen doet de warmtepomp er meer moeite voor. Dat ziet u pas op de elektriciteitsfactuur, of wanneer het toestel op een koude dag in storing gaat.
Bij een onderhoudsbeurt kijken we of alle delen nog doen wat ze moeten doen: de buitenunit die warmte uit de lucht haalt, het koudemiddelcircuit dat die warmte verplaatst, en het watercircuit dat ze in uw woning verdeelt. Wordt een probleem vroeg gezien, dan is het meestal een kleine ingreep in plaats van een herstelling midden in de winter.
Wat houdt een onderhoudsbeurt van een warmtepomp in?
Welke controles nodig zijn, hangt af van het type warmtepomp en van de installatie errond. Bij een lucht-waterwarmtepomp gaat het typisch om de volgende punten.
Buitenunit
- De verdamper (de lamellen aan de achterkant) nakijken op bladeren, stof en vuil, en voorzichtig reinigen. Een dichtgeslibde verdamper haalt minder warmte uit de lucht.
- De ventilator controleren op vrije loop, trillingen en ongewoon geluid.
- Nagaan of het smelt- en condenswater vlot weg kan. Een buitenunit ontdooit zichzelf regelmatig in de winter; kan dat water niet weg, dan kan er ijs vormen rond en onder het toestel.
- De opstelling bekijken: staat het toestel stabiel, is er genoeg vrije ruimte rond de unit, en zitten de trillingsdempers nog goed.
Binnenunit en watercircuit
- De waterdruk van de installatie controleren en waar nodig bijvullen.
- Het expansievat nakijken. Een expansievat dat zijn voordruk verliest, zorgt voor schommelende druk en uiteindelijk voor storingen.
- Vuilfilters en slibafscheiders reinigen. Slib uit oudere leidingen of radiatoren komt vaak pas na de plaatsing van een warmtepomp los.
- De circulatiepomp en de driewegklep controleren op een correcte werking.
- Waar een boiler voor sanitair warm water aan de warmtepomp hangt: de werking van de boiler en de instellingen voor warm water nakijken.
Regeling en werking
- Het foutgeheugen uitlezen. Veel storingen die zichzelf herstellen, laten daar een spoor na.
- De stooklijn en de instellingen bekijken. Een warmtepomp werkt het zuinigst met een zo laag mogelijke aanvoertemperatuur; een te hoog afgestelde stooklijn kost elke dag energie.
- De temperaturen in bedrijf vergelijken met wat u van de installatie mag verwachten.
- De elektrische aansluitingen en de beveiligingen nakijken.
U krijgt na de beurt uitleg over wat we vastgesteld hebben, en of er iets is dat aandacht nodig heeft.
Koudemiddel en lekdichtheidscontrole
Het hart van een warmtepomp is een gesloten circuit met koudemiddel. Veel koudemiddelen zijn gefluoreerde broeikasgassen (F-gassen), en daar gelden in Vlaanderen aparte regels voor. Koelinstallaties, warmtepompen en airco’s zijn onderworpen aan een periodieke lekdichtheidscontrole. Hoe vaak die moet gebeuren, hangt af van de hoeveelheid koudemiddel en de opwarmingsfactor ervan, samen uitgedrukt in ton CO2-equivalent. Die controle is verplicht vanaf vijf ton CO2-equivalent aan gefluoreerde broeikasgassen in de installatie. De vaststellingen horen in het logboek van de installatie.
Er is een uitzondering: een hermetisch gesloten toestel in een woning hoeft niet op lekdichtheid gecontroleerd te worden als het minder dan drie kilogram gefluoreerde broeikasgassen bevat en als hermetisch gesloten gekenmerkt is. Of uw toestel daaronder valt, staat op het typeplaatje en in de documentatie van de fabrikant.
Werken aan het koudemiddelcircuit zelf is voorbehouden aan een erkend koeltechnisch bedrijf, met een koeltechnicus die daarvoor een certificaat van bekwaamheid heeft. Dat geldt voor installatie, onderhoud, herstelling en ontmanteling. Bij een monoblock blijft het koudemiddelcircuit volledig gesloten in de buitenunit. Bij een split-warmtepomp wordt dat circuit ter plaatse gekoppeld tussen binnen- en buitenunit.
Hoe vaak moet een warmtepomp onderhouden worden?
De onderhoudsplicht met reinigings- en verbrandingsattest die u kent van een cv-ketel, geldt voor stooktoestellen op gas, stookolie of vaste brandstof. Een warmtepomp verbrandt niets en valt daar niet onder. Wat wel geldt, is de lekdichtheidscontrole hierboven, voor zover uw installatie boven de drempel zit.
Los van de wet schrijft de fabrikant van uw toestel in de handleiding voor hoe vaak het nagekeken moet worden. Lees ook de garantievoorwaarden na: daar staat of een periodiek onderhoud een voorwaarde is voor de fabrieksgarantie. Een goed moment is het einde van de zomer of het begin van de herfst, zodat de installatie nagekeken is voor het stookseizoen begint.
Heeft u een hybride warmtepomp, dan staat er naast de warmtepomp ook een gasketel. Voor dat ketelgedeelte blijft de wettelijke onderhoudsplicht van een stooktoestel op gas wel gelden, met het bijbehorende onderhoudsattest. Meer daarover leest u bij cv-ketel onderhoud.
Wat u zelf kunt doen tussen twee beurten
Een deel van de zorg voor uw warmtepomp kunt u zelf opnemen, zonder iets open te schroeven:
- Houd de buitenunit vrij. Haal bladeren, sneeuw en onkruid weg en zet er geen potten, fietsen of afdekhoezen tegen tijdens de werking.
- Kijk af en toe naar de waterdruk op de binnenunit of het bedieningspaneel. Zakt die telkens opnieuw, dan is er ergens een oorzaak die nagekeken moet worden.
- Laat de instellingen zoveel mogelijk met rust. Een warmtepomp werkt het best met een constante temperatuur; ‘s nachts fors laten afkoelen en ‘s ochtends snel opwarmen kost meestal meer dan het oplevert.
- Noteer foutmeldingen die op het display verschijnen, met datum en omstandigheden. Dat helpt bij een onderhoud of herstelling.
Signalen dat uw warmtepomp nagekeken moet worden
Wacht niet altijd tot de volgende geplande beurt. Laat uw installatie nakijken wanneer u een van deze dingen merkt:
- Het elektriciteitsverbruik ligt merkbaar hoger dan in een vergelijkbare periode vorig jaar.
- De woning wordt niet meer op temperatuur, of het duurt veel langer dan vroeger.
- De buitenunit blijft lang bevroren, of er vormt zich ijs onder het toestel.
- U hoort nieuwe geluiden: tikken, rammelen, zoemen of een ventilator die onregelmatig draait.
- De waterdruk zakt herhaaldelijk, of er is water onder de binnenunit.
- Het display toont steeds dezelfde foutmelding, of de warmtepomp schakelt vaak aan en uit.
Werkt de installatie helemaal niet meer, bekijk dan onze pagina over warmtepomp herstelling.
Wat kost het onderhoud van een warmtepomp?
De prijs hangt af van het type warmtepomp, en de installatie errond. Een lucht-lucht-toestel is een andere beurt dan een lucht-waterwarmtepomp met boiler en buffervat. Een overzicht van onze prijzen vindt u op de tarievenpagina. Voor een installatie die afwijkt van het gewone, kunt u een offerte aanvragen.
Weet ook dat onderhoud en een correcte afstelling zich deels terugbetalen: een warmtepomp die met een te hoge stooklijn of een vervuilde verdamper draait, verbruikt elke dag meer dan nodig.
Onderhoud laten plannen
Wilt u dat uw warmtepomp nagekeken wordt voor het stookseizoen? Maak een afspraak of laat via het contactformulier weten welk toestel u heeft. Merk, type en het bouwjaar van de installatie helpen ons om de beurt goed voor te bereiden.
Naast onderhoud kunt u bij ons ook terecht voor warmtepomp installatie, ingebruikstelling en herstelling. Twijfelt u of een warmtepomp in uw woning past, lees dan eerst over een warmtepomp in een bestaande woning.
Veelgestelde vragen
Is het onderhoud van een warmtepomp wettelijk verplicht?
De onderhoudsplicht met reinigings- en verbrandingsattest geldt voor stooktoestellen op gas, stookolie of vaste brandstof, niet voor een warmtepomp. Wel is een periodieke lekdichtheidscontrole verplicht vanaf vijf ton CO2-equivalent aan gefluoreerde broeikasgassen in de installatie.
Hoe vaak laat ik mijn warmtepomp onderhouden?
Er is geen wettelijke termijn voor het onderhoud van de warmtepomp zelf. Volg wat de fabrikant in de handleiding voorschrijft, en kijk in de garantievoorwaarden of periodiek onderhoud een voorwaarde is voor de garantie. Het einde van de zomer of het begin van de herfst is een goed moment voor de beurt.
Wat gebeurt er tijdens een onderhoudsbeurt?
We reinigen en controleren de buitenunit, kijken de waterdruk, het expansievat, de filters en de circulatiepomp na, lezen het foutgeheugen uit en bekijken de stooklijn en de instellingen. Achteraf krijgt u uitleg over wat we vastgesteld hebben.
Moet mijn warmtepomp op lekdichtheid gecontroleerd worden?
Dat hangt af van de hoeveelheid koudemiddel en de opwarmingsfactor ervan, uitgedrukt in ton CO2-equivalent. Vanaf vijf ton is de controle verplicht. Een hermetisch gesloten toestel in een woning met minder dan drie kilogram gefluoreerde broeikasgassen is vrijgesteld.
Hoe weet ik of mijn warmtepomp minder goed werkt?
Let op een hoger elektriciteitsverbruik dan vorig jaar, een woning die moeilijker op temperatuur komt, een buitenunit die lang bevroren blijft, nieuwe geluiden, of een waterdruk die telkens zakt.
Wat kan ik zelf doen aan het onderhoud?
Houd de buitenunit vrij van bladeren, sneeuw en voorwerpen, kijk af en toe naar de waterdruk en noteer foutmeldingen. Aan het koudemiddelcircuit mag alleen een erkend koeltechnisch bedrijf werken.
Geldt er voor een hybride warmtepomp een andere regel?
Ja. Bij een hybride warmtepomp staat er ook een gasketel. Voor dat ketelgedeelte blijft de wettelijke onderhoudsplicht van een stooktoestel op gas gelden, met het bijbehorende onderhoudsattest.
Gerelateerd
Uw project doorrekenen?
Vraag vrijblijvend een offerte aan, dan bekijken we samen wat bij uw woning past.